Michel Gregoire over STIFT-onderhandelingen

“TOP heeft de discussie op gang gebracht.”

Voorafgaand aan de hete zomerweken voerden politiek en TOP verhitte discussies over het Texels toeristisch investeringsfonds STIFT. Waarom al die reuring? Michel Gregoire, die namens de eilandondernemers veel tijd doorbracht aan de onderhandelingstafel, praat ons bij.

Ondernemers en STIFT: wat is de relatie?

“Een aantal jaren geleden was er een discussie over het verhogen van de toeristenbelasting. Ondernemers stonden hier niet onverdeeld negatief tegenover, maar stelden een voorwaarde: een deel van de verhoging moest een bestedingslabel krijgen. En aantoonbaar geïnvesteeerd worden in het toerisme. De ondernemers opperden toen om dat deel van de verhoging te storten in een fonds. Dat fonds is STIFT, dat sinds 2009 bestaat.”

 

financiele bijlage jaarverslag 2013 TOP
Bron: jaarverslag STIFT 2013

Waarom is STIFT voor Texel belangrijk?

“STIFT is aanjager van initiatieven die het toerisme en de Texelse economie duurzaam verbeteren. Het geld dat zij beheren en investeren, maakt projecten op het eiland mogelijk.”

Waarom ontstond de discussie rond STIFT?

“De eerste contractperiode van STIFT met de gemeente liep af. Daarop heeft de Gemeenteraad een aantal structuurwijzigingen in STIFT doorgevoerd. Zo had men besloten de financieringsstructuur af te schaffen en de investeringsmogelijkheden begrensd; STIFT zou jaarlijks een vaste instellingssubsidie van de gemeente krijgen, ongeacht de hoogte-ontwikkeling van de toeristenbelasting. Ondernemers waren het daarmee grondig oneens. TOP en ook STIFT konden daar niet mee akkoord gaan. Het oormerken van toeristenbelasting en dit uitgeven aan projecten die in de meest brede zin goed zijn voor de eilandeconomie en het toerisme is de basis van STIFT. Deze werd door de structuurwijziging wel erg wankel. De toenmalige bedenkers van STIFT, het STIFT-bestuur en TOP hebben toen de discussie met het College heropend.”

krantenknipels
Een greep uit projecten die STIFT-gelden ontvingen (Bron: jaarverslag STIFT 2013)

Kun je de leden uitleggen waarom TOP nauw betrokken is geweest bij de overleggen met en over STIFT?

“Tja, de huidige politiek wil Texelaars wel eens iets anders doen geloven, maar STIFT is van oorsprong een ondernemersinitiatief, dat draaide om het doordacht herinvesteren van een deel van de toeristenbelasting. De toenmalige Raad en het College hebben dat idee mogelijk gemaakt.”

Het resultaat van de onderhandelingen: er is een nieuw bestuur, er komt een raad van toezicht en er zijn afspraken over de toeristenbelastingsafdracht aan STIFT. Hoe kijk je terug op alle onderhandelingen?

“Het College heeft zich als constructief partner opgesteld en maakte het mogelijk om tot deze onderhandelingen te komen. Iedereen heeft een goede bijdrage geleverd aan de discussie en aan de totstandkoming van de huidige structuur van STIFT.”

Waarom een Raad van Toezicht?

“Het investeringsbereik van STIFT is fenomenaal gebleken in de eerste vier jaar. Tegelijkertijd waren de overheadkosten, kosten die nodig zijn om te besturen en plannen te toetsen, van het fonds hoog. Ook de systematiek voor het wel of niet goedkeuren van plannen was onduidelijk. Daaruit moesten we opmaken dat het overleg met TOP en de oprichters te vrijblijvend was. Nu is er een Raad van Toezicht die iedereen meer houvast biedt.”

Heb je een voorbeeld?

“Stel: er komt een projectaanvraag waarbij het de bedoeling is dat STIFT gedurende vijf jaar meefinanciert. Dat is nog niet eerder voorgekomen. Hoe beoordeel je dat? Op welke manier kun je meefinancieren en welke eisen stel je aan het project? Als bestuur word je uitgedaagd een hele nieuwe risico-afweging te maken; past zo’n aanvraag wel binnen het investeringsbereik van het fonds? Mag je een investeringsproject aangaan dat langer loopt dan de contractperiode van het fonds zelf? Kun je je verplichtingen nakomen? In zulke situaties is de Raad van Toezicht een versterkend orgaan.”

Toch is het bestuur van STIFT opgestapt...

“De gesprekken en onderhandelingen zijn met drie partijen gevoerd: gemeente, de klankbordgroep (oprichters) in haar adviesrol en TOP als vertegenwoordiger van ondernemend texel en het STIFT-bestuur als uitvoerder.

De structuur van het fonds was onderwerp van discussie; de door ondernemers gewenste - en oorspronkelijk bedachte- financieringssystematiek was door een raadsbesluit verdwenen; STIFT was gereduceerd tot subsidie-ontvanger.

In de onderhandelingen over het herstellen van de gewenste fondsstructuur is goed gekeken naar wat het fonds sterk heeft gemaakt (uitgebreide inhoudelijke beoordelingen) maar ook naar dingen die het hebben verzwakt (hoge overheadkosten en onduidelijke toekenningseisen). Daar is een pakket van maatregelen uit voortgekomen; centraal daarin stond meer toezicht op de ontwikkeling van het fonds en minder vrijblijvend advies. Daarover was overeenstemming. Later bleek dat het STIFT bestuur zich alsnog niet kon verenigen met het instellen van een Raad van Toezicht. Als alle andere partijen dat dan wel willen, alle argumenten zijn belicht, dan heb je twee keuzes. Accepteren of opstappen. Voor dat laatste heeft het STIFT bestuur gekozen. En dat is ook prijzenswaardig.”

Kun je aangeven wat de bijdrage van TOP is geweest in de onderhandelingen?

“Er was een situatie ontstaan dat de gemeente geen nieuw contract kon sluiten met het STIFT bestuur en gesprekken daarover uiterst moeizaam verliepen. We gingen niet zitten wachten, maar hebben de discussie op gang gebracht.”

Waarom moet de achterban van TOP volgens jou blij zijn met dit resultaat?

“Het leek soms wel alsof iedereen vergeten was hoe STIFT ontstaan is, voor wie, door wie en waarom. Je hebt als ondernemend Texel een prachtig instrument bedacht en gekregen om het toerisme mee te versterken. Dat dreigde verloren te gaan. Met hulp van alle belanghebbenden - gemeente, sector en STIFT zelf - zijn de bouwstenen van het fonds nu sterker dan ooit. De discussie heeft iedereen weer doen beseffen waarom we hier ooit vol passie mee begonnen zijn.”

En nu?

“Er is een interim-bestuur gevormd. Dit richt zich op het overnemen van de taken en de dossiers van het vorige bestuur. Deze zomer, traditiegetrouw het moment om plannen in te dienen, verwachten we ook een aantal belangrijke investeringsaanvragen. Bijvoorbeeld met betrekking tot de revitalisatie van De Koog. Het interim-bestuur zorgt ervoor dat aanvragen de komende tijd beoordeeld kunnen worden en het fonds haar investeringswerk goed kan voortzetten. Op 9 juli heeft TOP overleg met het nieuwe bestuur gehad. Wie er in de Raad van Toezicht komt, wordt de komende weken duidelijk.”

Ondernemer uitgelicht

Twitter